การจัดการขยะในครัวเรือนแบบที่เกิดประโยชน์และลดปัญหาเรื่องมลพิษ ด้วยสวนแบบ รูกุญแจ (keyhole garden)
เรามาทำความรู้จักกับไอ้สวนแบบคีร์โฮลกันก่อน(ไม่รู้ว่าอ่านถูกไหม ภาษาประกิตไม่ค่อยเก่งซะด้วย) สวน "คีร์โฮล" หรือ แปลเป็นภาษาไทยว่า "รูกุญแจ" คงเพราะลักษณะที่มีการเว้นช่องว่างไว้สำหรับให้เราเดินเอาขยะเปียกเข้าไปทิ้งในตรงกลางสวน ที่มันมีลักษณะเหมือนรูกุญแจ
สวนคีย์โฮล มันไม่ใช่เรื่องใหม่ ในไทยก็มีบทความเกี่ยวกับสวนแบบคีย์โฮลอยู่มากมายไปลองหาอ่านกันได้ครับ (แต่ผมพยายามจะไม่อ่านบทความของคนอื่นกลัวจะเขียนออกมาเหมือนคนอื่น) ถ้าถามผมว่าไอ้สวนแบบคีย์โฮลมันเกิดขึ้นมาตั้งแต่เมื่อไหร่ ผมตอบได้ทันทีอย่างไม่ต้องคิดว่า "มันเกิดมาหลายปีแล้ว แต่ถ้าถามผมว่ามนุษย์ตนใดเป็นผู้คิด อันนี้ผมในฐานะผู้เขียนที่ศึกษาเรื่อนนี้มาพอสมควร ขอตอบตรงนี้เลยว่า "ไม่รู้" แต่ที่เอาเรื่องนี้มาเขียนเพราะมันมีประโยชน์มาก
การจัดการขยะในครัวเรือนสังคมชนบท 80% คือการเผา 20% คือการฝังกลบ ซึ่งทั้ง 2 วิธีนี้ มันสร้างมลพิษอย่างมาก และผลกระทบก็ส่งผลโดยตรงกับตัวพวกท่านเอง ดังนั้นวันนี้เราจะมาจัดการกับขยะพวกนี้ให้เกิดประโยชน์ไม่สร้างมลพิษกัน
ก่อนอื่นเราต้องรู้จะการแยกขยะก่อนว่าขยะแบบไหนสามารถทำปุ๋ยได้ ขยะแบบไหนเป็นขยะที่ไม่สามารถย่อยสลายเป็นปุ๋ยได้ ขยะแบบไหนคือขยะอันตราย (ผมว่าทุกคนแยกแยะได้แหละ)
*การจัดการขยะเป็นพิษควรนำไปทิ้งถังขยะที่เทศบาลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดไว้ให้ อย่าฝังกลบเพราะสารพิษจะลงสู่แหล่งน้ำใต้ดิน และไม่ควรเผาทำลาย
ขยะที่สามารถน้ำมาทำปุ๋ยได้เช่น กระดาษ,เศษใบไม้,เศษอาหาร,พืชผัก,ผลไม้ เป็นต้น
วิธีการทำ (สารมารถคลิ๊กสั่งซื้ออุปกรณ์บนชื่ออุปกรณ์ได้เลยนะครับ)
วางเรียงอิฐหรือวัสดุอะไรก็ได้(ที่หาง่ายที่สุด เช่น ก้อนหิน,เศษไม้,สังกะสีเก่า วางให้เป็นวงกลมเว้นช่องทางเดิน (ตามรูป)
จากนั้นปูพื้นด้วยลังกระดาษ แล้วใช้ตะกร้าหรือตะแกรงวงกลมสูงประมาณ 100 เซนติเมตร(เพื่อใส่เศษอาหาร) ตั้งไว้ตรงกลางวง ใส่ขอนไม้ กิ่งไม้ลงไปในวงอิฐ รองไว้ให้มีช่องอากาศ ใส่ก้อนหินลงในตะกร้า ประมาณ 20 เซนติเมตร เพื่อให้มีช่องว่างช่องอากาศเศษอาการจะได้กระจายไปทั่วบ่อ ใส่เศษใบไม้เศษกระดาษจนเกือบเต็มวงอิฐ รดน้ำให้ชุ่ม ใส่ปุ๋ยคอกผสมดินลงให้เต็มวงอิฐ ละลายสารเร่ง พด.1 (จุลินทรีย์ทำปุ๋ยหมัก)ในน้ำ 1 ปี๊ป 20ลิตร คนให้เข้ากันนาน 10 นาที รดลงที่กองปุ๋ยหมักให้ทั่ว ใส่เศษอาหารจากครัวเรือนลงในตะกร้าจากนั้นปิดฝากันแมลงวัน ปลูกผักผลไม้ตามต้องการ
*เพื่อเร่งให้กระบวนการการย่อยเศษใบได้เร็วขึ้นเศษกระดาษเร็วขึ้น ใช้ปุ๋ยยูเรีย 5 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร ลดที่กองปุ๋ยหมัก
